Home *Nieuws* KONINGSCHIETEN GRUUN SCHUT WERPT SCHADUW VOORUIT
KONINGSCHIETEN GRUUN SCHUT WERPT SCHADUW VOORUIT PDF Print E-mail
Written by Teun   
Monday, 04 June 2018 13:05


In het oudste document (1699), dat bij het gilde bekend is, staat het koningschieten al vermeld met de woorden: “Zullen die Schut-Broeders alle ar op eenen zekeren dag eenen Vogel vermogen te schieten om te hebben eenen vrijen koning.” Het volgende artikel bepaalt, dat de broeders met hun “roeren”(geweren) naar het gildehuis moeten komen om vandaar in goede orde naar de vogel te marcheren. En als de vogel geschoten is zullen de dekens  de zilveren krans aan de hals van de koning hangen om daarna ordentelijk naar de herberg te marcheren.

Geschiedenis van het gilde

Omdat de “Karte”(statuten) van het gilde bij het aantreden van een nieuwe Landcommandeur van Alden Biesen, waartoe Gemert hoorde, vernieuwd moest worden, stamt het koningschieten al van voor die tijd. De huidige koningsvogel. Deze  is in het jaar 1657 geschonken door de toenmalige koning Geraert van den Wijnboom. Het bewijst dat er toen al koning werd geschoten, ofschoon Gemert toen nog bezet was door de Staatse troepen en de katholieke godsdienst verboden was.  Of er in vroegere jaren om de koningstitel werd geschoten is niet bekend, is niet af te leiden uit documenten of koningsschilden. Documenten, schilden, enz. van vóór 1649, bewaard in de “dorpscomme” welke op het oksaal van de Sint-Janskerk stond, zijn verloren gegaan, toen de Republiek van de Zeven Provinciën enkele jaren de heerschappij over Gemert had. Een van de weinige bronnen uit die tijd zijn de pouillé’s van het bisdom Luik, waarin de inkomsten van de parochies werden vermeld. In het jaar 1510 toen de lijst over de periode 1485 tot 1510 verscheen, staat dat er inkomsten zijn van de opbrengsten van het Sint Antoniusaltaar in de kerk, dat aan het gilde toebehoorde.  De lijst werd elke 25 jaar opgemaakt, in dit geval vanaf 1485 tot 1510. Dan mag worden aangenomen dat het gilde in die tijd al bestond. Als 1485 wordt aangehouden is het niet denkbeeldig dat het gilde toen al enige tijd bestond, misschien al in 1455. toen de parochiekerk werd uitgebreid met een middenbeuk en twee zijbeuken, waardoor er plaats kwam voor zijaltaren.


Koningschieten
Het gilde – de Gruun Schut - met als patroonheiligen Sint Antonius, vooral door de veeboeren veelvuldig aangeroepen tegen veeziekten, en op Sint Sebastianus, dat kan duiden op verdedigende taken en  op bescherming van de Gemertse mensen,  heeft niet altijd het jaarlijkse koningschieten gepraktiseerd, heeft dus een minder rijke traditie van het koningschieten, zoals wel het geval is voor verschillende andere gildeactiviteiten in de loop van de eeuwen, die wel  trouw werden gevolgd. Op bladzijde 189 van het boek “Dôr hedde de skut” van de auteurs Peter van den Elsen en Peter Lathouwers, is  een lijst van koningen sinds 1657 opgenomen, welke is afgeleid van de zilveren schilden, welke er in het jaar 1810 in het bezit van het gilde waren. Van veel jaren de koningen niet bekend, want in de lijst komen veel hiaten voor. De eerstvolgende koning was Henricus van den Elsen in 1729. Hij schonk naast een schild  in 1764  ook een gildetrom met de afbeelding van de tweede patroonheilige van het gilde, de H.Sebastianus.

In jongere tijden – negentiende en twintigste eeuw - werd de gildekoning door de broeders benoemd. Hij vervulde die functie gedurende een aantal jaren, afhankelijk van hoe lang hij ongehuwd bleef. In 1948 werd voor het eerst weer koning geschoten tijdens het door het gilde georganiseerde zogenaamde federatiefeest, gehouden op de plaats van nu Den Elding. In 1950 werd weer geschoten, maar daarna was er opnieuw een hiaat tot 1964. Vanaf dat jaar wordt er regelmatig in de even jaren geschoten. Dat gebeurde op kermismaandag, eerst in de maand oktober, daarna in de maand juli,  op de schutsbomen bij Café Koks. Het optrekken naar Koks op een afstand van 3 km. en duurde een uur Na het verplaatsen van de kermis naar de derde zondag in september, dus buiten de zomertijd met minder bezoekers als gevolg, is door de beide gilden besloten om niet meer op de maandag te schieten, maar op de eerste kermisdag, dat is de zondag. Toen dat geen effect sorteerde wordt nu op de zondag van de vroegere kermis in juli, geschoten. Het programma van die zondag is overvol en blijft er té weinig tijd voor de verschillende activiteiten.
Vorig jaar, bij de viering van 100 jaar gildehuis De Keizer, werd voor het eerst op het Ridderplein geschoten om de de titel “Keizers keizer”. Dat is goed bevallen en is de aanleiding om op de derde zondag in juli van dit jaar het koningschieten op dit plein in het hart van Gemert te houden. Op deze wijze komt er meer tijd voor ieder onderdeel van de dag en kansen voor een avondprogramma. De evenementen- en schietvergunning zijn toegezegd. Nu kan het gilde de organisatie verder uitwerken.
Een belangrijk punt voor het gilde voor deze wijziging van locatie is ook, dat de inwoners meer betrokken kunnen worden bij dit gebeuren, want het gilde moet toch in de gemeenschap staan.
Als meer bekend is over het programma volgen nadere berichten.

 

Inloggen




Powered by Joomla! and Installed by Installatron. Designed by: celebrity search cheap dedicated servers Valid XHTML and CSS.