Home *Nieuws*
Nieuws items


GILDEZILVER PDF Print E-mail
Written by Teun   
Monday, 19 January 2015 11:48

In de loop van de eeuwen heeft het gilde veel zilveren schilden vergaard.
Uit 1657 stamt het oudste zilver. Dat is de koningsvogel.
Van voor die tijd ontbreekt alle zilver, evenals de geschreven stukken, welke bij diverse gelegenheden, zoals de inhuldiging van een nieuwe Commandeur, werden geschreven of aangevuld.  Uit 1699 stamt de oudst bekende “Karte of Regels”, ondertekend door Baron van Wassenaer tot Warmond.
Hierna is de Karte uit 1715 bekend, waarop diverse na hem komende commandeurs daarop aantekeningen hebben geplaatst, dat zij de Karte zelf of wijzigingen daarop hebben goedgekeurd.
Iedere gildebroeder, die zich tot koning schoot, dan wel als zodanig werd aangewezen, schonk bij zijn aftreden een zilveren schild. In 1810 is de aanwezigheid van schilden genoteerd in het zilverregister, dat in de zeventiger  jaren is teruggevonden in een brandkast in het gildehuis.

Naast het zgn. leggerboek ui 1810 geven deze schilden informatie over wie koning is geweest of een andere functie binnen het gilde heeft beoefend. Soms zijn schilden verkregen door de deelname aan of het winnen van prijzen bij een gildefeest. Ook hieruit blijkt of het gilde actief is geweest en hoe kundig tamboers, standaardrijders en vaandrigs waren.
Tot aan de zestiger jaren waren er nog niet zoveel activiteiten van het gilde. Wilde men zichtbaar willen zijn als gildebroeders van het gilde, dan werd uit de bewaarkast een schild genomen en opgespeld. Omdat de jas dikwijls ook nog voor andere doeleinden werd gebruikt, werd dit thuis in een kastlade gelegd en bij een volgende activiteit prompt vergeten, zodat dus weer  een schild werd genomen. Deze toestand heeft geduurd tot 1972, toen iedere gildebroeder een draagschild kreeg van het gilde, waarin aan de achterzijde de naam was gegraveerd, alsmede het jaar van aanvang als gildebroeder.

 

De voortschrijdende techniek heeft het mogelijk gemaakt, dat van ieder schild een foto is gemaakt en alle gegevens in een computerbestand werden ingevoerd, zoals datum van aankomst, gelegenheid, kwaliteit, keur en plaats van keuren, meesterteken, bewaarplaats of nummer zilvervest.
Veel zilveren schilden zijn op een vest bevestigd, dat door gildebroeders gedragen wordt als het gilde optrekt. Het belangrijkste is het koningsvest. Vroeger werd het zilver aan een krans om de nek gedragen en schuurden de schilden over elkaar, waardoor beschadigingen optraden. De oudste schilden wordt niet meer meegedragen, maar zijn in een ladenkastje in een beveiligde bewaarplaats opgeborgen. Alleen de schilden van de koningsparen vanaf 1964 vonden een plaats op het vest. Door de toename ervan zijn de schilden 1964 en 1966 ook al tot museumstuk verklaard. Op het koningsvest hangen dus naast de koningsvogel nog 29 schilden.

Prijzen-, herinnerings-,jubilleum- en andere geschonken schilden hebben een plaats gekregen op een van de 8 zilvervesten. Als deze allemaal gedragen worden verhoogt dat mede het aanzien van het gilde.
Niet altijd als het gilde optrekt is het droog weer. Regen veroorzaakt vlekjes op de zilveren schilden, op het ene meer dan op het andere. Als deze druppels, soms is het hele schild nat. Als dit na gebruik niet direct drooggewreven word, ontstaan er kleine vlekjes, welke moeilijk te verwijderen zijn. Het is daarom zaak om zo spoedig mogelijk na een optreden alle schilden te poetsen, zodat ze weer als nieuw blinken. Zoals tamboers moeten zorgen voor het onderhoud van de trommen, de vendeliers voor de vendels, moet de koning krachtens de afgelegde belofte zijn zilver onderhouden en de zilverdragers de vesten. Dat gebeurt ook na een tijd van rust, want hoewel de zilvervesten keurig worden opgeborgen in houten koffers kan de inwerking van de lucht toch bruine vlekken achterlaten of zijn de vingers van degenen, die een schild hebben vastgepakt, nog te zien. Zo’n poetsavond is ondanks het ongewone werk voor mannen(!) toch een gezellige bijeenkomst, waarop nieuwtjes worden uitgewisseld, grapjes worden gemaakt en een glaasje gedronken. Gildebroeders zijn immers vrolijke mannen, bij het gilde gekomen om de doelen na te streven en overigens conform het lied “gildebroeders maakt plezieren”, dat in praktijk te brengen.

Last Updated on Monday, 19 January 2015 11:57
 
OPTREKKEN NAAR DE NIEUWE DEKEN PDF Print E-mail
Written by Lau   
Monday, 19 January 2015 11:39

Op de zaterdag na Sint-Antoniusdag,  24 januari, wordt door het Sint Antonius en Sint Sebastianus Gilde Gemert de optrekdag gehouden en de nieuwe deken gekozen. Vanaf 1812 zijn hun namen bekend uit het leggerboek. Nooit is er een jaar overgeslagen, wel is twee keer een naam niet vermeld. Zelfs in     noodgevallen werd er een toekomstige  bestuurder van het gilde gekozen. De keuzedag en de drie teerdagen er na waren hoogtepunten in het vroegere dorpsleven.

Ook dit jaar is er weer dat hoogtepunt. De voorbereidingen voor de keuze zijn gedaan, is er dus “gebuurt” bij de kandidaat van de keuzeheren en is zijn instemming en die van de familie verkregen. De schutsbroeders zijn persoonlijk uitgenodigd door twee broeders, de tamboers hebben de optrekdag aangezegd en de schulden met gilde op belvaanavond vereffend. Misschien is het nog even spannend in de gildemis of niet toch nog een briefje op de collecteschaal ligt met de tekst “niet uit haat of nijd, maar uit eigen liberteit (vrijheid)”. Dat betekent, dat de kandidaat-deken zich heeft bedacht en van de keuze afziet. Dan moet in allerijl uitgezien worden naar een vervanger, wellicht de volgende op het lijstje, want er moet en zal een deken moeten komen. Of het ooit is voorgekomen, is niet bekend. De drie teerdagen zijn rond 1968  gekoppeld aan de optrekdag, omdat gildebroeders in loondienst gilde zich niet meer konden vrijmaken voor deze dagen.
De optrekdag heeft sindsdien een druk programma. Om half acht is er  het  kapiteinsontbijt met een vendelgroet voor hem. Via het gildehuis wordt dan opgetrokken naar de kerk, waar de nieuwe parochieherder voorgaat in de gildemis,met gildebroeders zijn misdienaar en lectoren en de liturgie volgens het “groene” boekje met daarin gezangen en gebeden. Na de H.Mis wordt de eed van trouw aan het kerkelijk gezag afgelegd.
Gecollecteerd wordt op drie schalen op het gildealtaar, bestemd voor de pastoor, de koster en het gilde. De opbrengst van de gildeschaal  is ook dit jaar weer bestemd voor een plaatselijk goed doel, zoals vorige jaren de wensboom en stichting leergeld.

Na de gildemis worden achtereenvolgens de geestelijke en wereldlijke overheid en de jubilarissen t.w. Noud Rooijakkers, oud-tamboer 60 jaar, Mari van den Elsen, langjarig penningmeester 50 jaar en de drie robijnen jubilarissen Peter Brouwers, Rijkevoort, oud-vendelier en onlangs koninklijk onderscheiden, Carla Lindner-Wilbrink, koningin 1974 en koning 1982  en Ad Kruijssen, koning 1971 geëerd met een vendelgroet..

Belangrijkste punt in de besloten vergadering is de verkiezing van de nieuwe deken uit een voordracht van drie personen. In de namiddag  zal hij voor zijn huis worden geïnstalleerd en daarna begeleid naar het gildehuis Hotel de Keizer, waar het feest wordt voortgezet met een maaltijd, een receptie en de gildeavond.
Tot slot van alle feestelijkheden worden zondagmorgen de overledenen in 2014 van het gilde, t.w. Jan Penninx, Jac Huijbers, Nel Krol-Jaspers, Gerrit Manders, Annie Brouwers-Cissen, Riek van Katwijk-Selten en enkele fundatoren (geld geschonken onder de verplichting van een H.Mis te laten opdragen) herdacht.

Programma:
9.30 uur Gildemis in de Sint-Janskerk
10.30 uur Vendelgroet aan de pastoor.
10.45 uur Vendelgroet aan de burgemeester, waarna aanbieding erewijn.
11.30 uur Vendelgroet jubilarissen
12.00 uur Besloten dekenverkiezing.
12.30 uur Tamboer maakt op Ridderplein de keuze bekend
12.45 uur Huldiging van de jubilarissen
15.00 uur Vertrek naar woning nieuwe deken.
15.30 uur Installatie nieuwe deken, waarna vertrek naar gildehuis
18.00 uur Vendelgroet aan hospes van het gildehuis Hotel de Keizer
19.00 uur Maaltijd   
21.00 uur Receptie voor nieuwe deken en jubilarissen, waarna opening gildeavond door de tamboers

Last Updated on Monday, 19 January 2015 13:46
 
NIEUW DRAAGBORD PDF Print E-mail
Written by Lau   
Monday, 19 January 2015 11:31

Sinds eind zeventiger jaren wordt in optochten een vijfkantig naambord
meegedragen. Daarop mis met witte letters op een groene ondergrond de naam
van het gilde geschreven. Het wordt gedragen door aan de onderkant een witte
stok te bevestigen. Door het vele vervoer was dit bord niet meer
representatief voor het gilde. Ouderling van ons gilde Eric Penninx ontwierp
en maakte een nieuw bord, dat kan worden vastgehouden aan twee handvaten aan
de achterkant. Dat is gemakkelijker voor de meestal kleine dragertjes.
Het bord werd voor het eerst gedragen tijdens het Vrij Gildefeest in Oeffelt
op 24 augustus jl. Op plexiglas is de naam van het gilde geschreven in
lichtzwarte letters. Links en recht zijn de afbeeldingen van de
patroonheiligen Antonius en Sebastianus vermeld. Het bord kan ook dienst
doen op tentoonstellingen van gildedagen

 
MORTELZONDAG 2015 PDF Print E-mail
Written by Teun   
Monday, 12 January 2015 08:03

Mortelzondag was vroeger een bekend begrip en zeer bekend bij oude Gemertenaren, zeker bij het Sint Antonius en Sint Sebastianus Gilde. Dat gilde heeft immers als patroonheilige de parochiepatroon van De Mortel.
De feestdag van de patroonheilige werd vroeger in iedere plaats uitgebreid gevierd. Het was een zogenaamde “halve zondag”. Dat was in De Mortel misschien nog wat meer, want er was ook kermis op 17 januari, onafhankelijk op welke dag in de week die dag viel. Voor de Gemertenaren en zeker voor de gildebroeders was er sprake van een extrazondag, reden om deze in het kerkdorp te vieren: Mortelzondag dus.
Ook nu nog is Mortelzondag bij de gildebroeders een bekend begrip. De deelname daaraan is in de loop van de tijd steeds groter geworden.


Gingen de gildebroeders vroeger in het “halfzondagspak”naar de hoogmis in de kerk, in 1976 trok het gilde in kostuum op naar de kerk, omdat op 17 januari van dat jaar de toenmalige voorzitter AntoonJaspers zijn 65e verjaardag vierde. Zoals gewoonlijk was hij op die dag  niet thuis maar altijd in De Mortel. Op deze feestelijke dag wilde het gilde hem eren met een vendelgroet en dat kan nu eenmaal alleen in gildekostuum.
Deze wijze van vieren is goed bevallen. Sindsdien trekt het gilde elk jaar op naar de kerk in De Mortel om daar de Hoogmis luister bij te zetten. De priester wordt afgehaald aan de pastorie, tegenwoordig de sacristie, en trekt met het gilde de kerk  binnen. Gildebroeders doen de beide lezingen en de voorbeden. Zelfs  is er een speciaal liturgieboekje gemaakt, dat met de feestdag en het gilde verbonden is. Sinds 2007 wordt zelfs het eigen groene schutskazuivel en witte albe gebruikt, jubileumgeschenken van enkele gildebroeders met de bedoeling dit op alle gildefeestdagen en die van gildebroeders, alsook bij droevige gelegenheden,  te gebruiken.


Na de vendelgroet aan de pastor na de H.Mis voor de kerk wordt nog een korte tocht door het centrum gehouden en als slot wordt dan de jaarlijkse vendelgroet aan de beide eredekenen – Lau Huijbers en Theo van den Elsen – gebracht.
Van de vroegere vier cafés bestaat er nog maar een, daarom is het verblijf daar niet meer alleen met buurten, kaarten en biljarten, gevuld. Er wordt voor iedere kerkganger koffie, aangeboden door de uitbater,  en Antoniusbrood geserveerd. Als de inwendige mens daar een beetje mee is versterkt, is er enig amusement, deze keer zelfs van Mortelse bodem in de persoon van gildebroeder Jorlan Manders.
’s Avonds om acht uur is er een rikwedstrijd voor iedereen in Café Het Anker met prijzen voor iedereen.Tot slot van de feestelijkheden is er een serenade van de “Zondagavondband”, een naam die het Mortelse orkest van het gilde gekregen bij haar eerste optreden,  voor het gilde tijdens hun repetitieavond.  Daarmee worden de feestelijkheden en Mortelzondag besloten.


Programma in het kort:
10.00 uur Hoogmis in de kerk van Sint Antonius Abt
11.00 uur Vendelgroet aan de pastor voor de kerk en daarna korte tocht door het dorp.
11.30 uur Vendelgroet aan eretekenen voor Café Het Anker.
12.00 uur Koffie met Antoniusbrood, waarna optreden Jorlan Manders
20.00 uur Rikwedstrijd met een prijs voor iedereen in Café Het Anker
22.00 uur Serenade Z.A.B.

Last Updated on Monday, 19 January 2015 12:03
 
GILDE VERGADERT PDF Print E-mail
Written by Lau   
Friday, 02 January 2015 15:05

Het begin van een nieuw jaar is voor het Sint Antonius en Sint Sebastianus Gilde Gemert een maand vol activiteiten. Het is in wezen de feestmaand van het jaar. De organisatie daarvan vraagt om een goede voorbereiding. Daarom is in de Oude Quarté (statuten) voorgeschreven, dat op Driekoningendag de gildebroeders verplicht zijn te compareren op de plaats waar het gilde gewoon is bijeen te komen. Deze bijeenkomst wordt bij het gilde “compressie”, het woord dat afgeleid is van het Franse woord “comparatisme”.
Op deze bijeenkomst in het Gildehuis Hotel de Keizer worden de voorbereidingen vastgesteld voor de viering van de feestelijkheden. Dat zijn de viering van de patroonsfeesten t.w. op 17 januari van de H.Antonius, de eerste schutspatroon, op 20 januari van de H.Sebastianus, de tweede schutspatroon.
Daarna worden de “Belvaanavond” vastgesteld. Dat is de bijeenkomst waarop de op 6 januari aangewezen verzuukers – uitnodigingende gildebroeders – de ontvangen gelden en de andere verzamelde gegevens afdragen aan penningmeester, respectievelijk secretaris. Die avond wordt op vrijdag 23 januari gehouden.
De hoogtijdag van het gilde vindt op 24 januari plaats. Dat is de gecombineerde optrek- en teerdag, vroeger twee afzonderlijke dagen, maar nu samen op één dag. Dan wordt de nieuwe deken gekozen, geïnstalleerd  en  naar het gildehuis begeleid voorde teeravond, maaltijd en gezelligheid.
Als laatste activiteit wordt op zondag 25 januari a.s. gebeden voor de overleden gildebroeders en –zusters.

 
« StartPrev12345678910NextEnd »

Page 6 of 18

Inloggen




Powered by Joomla! and Installed by Installatron. Designed by: celebrity search cheap dedicated servers Valid XHTML and CSS.